DiDoMo Digital Documentation Model

Jeden model
Pełna dokumentacja
obiektu

Historia, przekształcenia, zarządzenie, inwentaryzacja, źródła i materiały 3D – w jednym, weryfikowalnym środowisku.

Przewiń w dół
↓
01–14
działy karty
3D
dokumentacja przestrzenna
1
wspólny model

01 / Idea

Dokumentacja przestaje być zbiorem plików

Tradycyjna dokumentacja obiektu zabytkowego powstaje etapami i pozostaje w wielu niezależnych opracowaniach: osobno pomiar, osobno historia, osobno decyzje konserwatorskie. DiDoMo nie zastępuje tych opracowań – nadaje im wspólną strukturę, powiązania i możliwości weryfikacji.

Przed DiDoMo

  • rozproszone dyski i foldery
  • wielokrotnie powielane opracowania
  • modele 3D odseparowane od opisów
  • dane bez jednoznacznego źródła
  • brak aktualnego obrazu stanu obiektu
  • trudny podział informacji publicznych i wewnętrznych

Z DiDoMo

  • zespolona baza danych
  • powiązanie danych ze źródłami
  • ujawnione luki i rozbieżności
  • uporządkowana historia przekształceń
  • zróżnicowanie dostępu do informacji
  • możliwość ciągłego uzupełniania i uaktualniania

Od rozproszonych materiałów, do jednego uporządkowanego i zespolonego modelu dokumentacji zabytku.

02 / Nazwa

Di Digital

Wierny pomiar i cyfrowe odwzorowanie istniejącego obiektu – skanowanie laserowe, fotogrametria i dokumentacja fotograficzna jako podstawa zapisu stanu.

Do Documentation

Uporządkowane informacje, materiały i źródła – każda informacja prowadzi do dokumentu, na którym się opiera.

Mo Model

Wspólna, powtarzalna struktura, która może być rozwijana i aktualizowana w czasie – dla różnych typów obiektów zabytkowych.

03 / Zbiór źródłowy – Szyb Carnall

Zbiór dokumentów dotyczących Szybu Carnall zamieniony w uporządkowaną wiedzę

Dokumentacja Szybu Carnall jest opracowywana w Cyfrowej Karcie Obiektu w pilotażu DiDoMo Zabrze. Analiza porządkuje materiał, rozpoznaje go i uczytelnia luki.

Zakres opublikowanej dokumentacji jest aktualizowany w rejestrze pilotażu.

Otwórz aktualną kartę Szybu Carnall →

Kolejność działań w procesie analizy dokumentacji i tworzenia Cyfrowej Karty Obiektu DiDoMo

01

Inwentaryzacja plików

Pełny spis korpusu z sumami kontrolnymi.

02

Rozpoznanie formatu

Klasyfikacja typów materiału i nośnika.

03

Pozyskanie tekstu i OCR

Tekst maszynowy i rozpoznany, z oceną jakości.

04

Identyfikacja duplikatów

Wersje, kopie i warianty tego samego materiału.

05

Ekstrakcja metadanych

Daty, autorzy, sygnatury, zakres tematyczny.

06

Powiązanie ze źródłem

Każde twierdzenie wskazuje materiał źródłowy.

07

Luki i sprzeczności

Jawne oznaczenie braków i rozbieżności.

08

Weryfikacja

Decyzję o statusie danej podejmuje weryfikator.

09

Publikacja zweryfikowanych danych

Do warstwy publicznej trafia to, co potwierdzone.

04 / Proces

Od rozpoznania obiektu do zarządzania i uporządkowania danych

Dziesięć etapów – od wizyty w obiekcie, poprzez publikację i aktualizację danych. Każda przetworzona informacja jest włączana do uporządkowanego repozytorium.

  1. 01

    Rozpoznanie obiektu i zakresu

  2. 02

    Kwerenda oraz inwentaryzacja materiałów

  3. 03

    Skanowanie laserowe, fotogrametria i dokumentacja fotograficzna

  4. 04

    Przetwarzanie danych i kontrola jakości

  5. 05

    Analiza dokumentacji i pozyskanie tekstu

  6. 06

    Strukturyzacja informacji według modelu 01–14

  7. 07

    Powiązanie twierdzeń, materiałów i źródeł

  8. 08

    Weryfikacja

  9. 09

    Publikacja warstwy publicznej

  10. 10

    Dalsze zarządzanie, aktualizacja i archiwizacja

05 / Dokumentacja terenowa

Pomiar wykonywany w obiekcie, nie w oprogramowaniu

Zespół przy stole w sali warsztatowej REAL. 01 · NARADA ZESPOŁU
Sala warsztatowa · stół roboczyustalenia przed terenem
Zespół w kaskach w klatce szybowej Muzeum Górnictwa Węglowego REAL. 02 · ZJAZD NA OBIEKT
Muzeum Górnictwa · klatka szybowawejście w teren
Zespół w wyrobisku odczytuje mapę przy świetle latarek REAL. 03 · ORIENTACJA W CHODNIKU
Wyrobisko · odczyt mapypraca pod ziemią
Dokumentacja wyrobiska przy lampach pierścieniowych i urządzeniach ręcznych REAL. 04 · ZAPIS W TERENIE
Chodnik · lampy i rejestracjadokumentacja cyfrowa
Osoba w kasku fotografuje wnętrze wyrobiska REAL. 05 · FOTOGRAFIA TERENOWA
Wyrobisko · kadr roboczydokumentacja fotograficzna
Dwie osoby przy sterowniku drona podczas inspekcji dachu REAL. 06 · INSPEKCJA Z POWIETRZA
Dach · sterowanie dronemnalot inspekcyjny
ZAPIS Z REALIZACJI
Chodnik 510 · pracownicy Politechniki Lubelskiej i Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu przy pracy
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

Instytucja

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu należy do największych i najczęściej odwiedzanych obiektów w Polsce i jest liderem tematycznej turystyki poprzemysłowej w całej Europie, z unikatową ofertą ponad 10 km pieszych i wodnych tras podziemnych. Muzeum prezentuje cenne dziedzictwo śląskiej kultury górniczej, jest Punktem Kotwicznym Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego ERIH i zostało wyróżnione m.in. nagrodą Europa Nostra za najlepszy projekt konserwatorski 2019. W 2024 roku European Heritage Hub wybrał je jako jedną z 10 lokalnych dobrych praktyk w zakresie potrójnej transformacji dziedzictwa kulturowego – zielonej, społecznej i cyfrowej – co odnosi się do całej działalności muzeum. Dzięki skanowaniu 3D, wizualizacji oraz technikom VR/XR muzeum digitalizuje całe zespoły obiektów pogórniczych, które znikają z krajobrazu Śląska w wyniku wygaszania kopalń. Muzeum jest również aktywnym uczestnikiem unijnego programu Sprawiedliwej Transformacji.

06 / Moduły

Sześć modułów, jeden rekord obiektu

M01 · ELEMENT GŁÓWNY warstwa publiczna

Cyfrowa Karta Obiektu

Kompleksowa informacja o obiekcie – publiczna i czytelna prezentacja wiedzy w strukturze czternastu działów.

  1. 01Informacje o obiekcie
  2. 02Historia obiektu
  3. 03Wartości, autentyzm i integralność
  4. 04Przekształcenia i remonty
  5. 05Ocena stanu technicznego i stan zachowania
  6. 06Inwentaryzacja
  7. 07Dokumentacja techniczna
  8. 08Ikonografia
  9. 09Dokumentacja 3D
  10. 10Zagrożenia
  11. 11Dostępność
  12. 12Bibliografia
  13. 13Biała Karta
  14. 14Dokumentacja nominacyjna UNESCO
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji

Warstwa administracyjna – moduły zarządcy platformy (dostępne dla zarządcy)

M02

Panel zarządzania

Edycja danych, role użytkowników, statusy, wersje i weryfikacja – z pełną historią zmian rekordu.

warstwa administracyjna
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji
M03

Repozytorium źródeł

Dokumenty, fotografie, multimedia, metadane, prawa i relacje między materiałami.

źródła
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji
M04

Przestrzeń 3D

Chmury punktów, modele i dane przestrzenne powiązane z konkretnymi wpisami rekordu.

dane przestrzenne
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji
M05

Relacje w zespole

Powiązania między obiektami w zespole: nadrzędność, przynależność, wspólne wydarzenia i osie czasu.

zespół i czas
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji
M06

Analiza dokumentacji

Pozyskiwanie informacji, przypisywanie źródeł, wykrywanie luk i rozbieżności. Decyzję podejmuje ekspert.

wsparcie analityczne
Widok modułu DiDoMo
Moduł dostępny w panelu instytucji

07 / Cyfrowa Karta Obiektu

Cyfrowa Karta Obiektu – jedna struktura informacji

Czternaście działów, dwa poziomy szczegółowości i jawny status każdej danej. Poniżej przedstawiamy przykład struktury karty. Aktualna dokumentacja jest rozwijana w pilotażu Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Case study – Cyfrowa Karta Obiektu Szyb Carnall

01Informacje o obiekcie

2 POZIOMY INFORMACJI

Identyfikacja, lokalizacja, status ochrony, własność i zarządzanie oraz charakterystyka obiektu.

Poziom 1 – wizytówka
NAZWA OBIEKTU
Szyb Carnall
POTWIERDZONE
RODZAJ / TYP
Historyczny szyb górniczy
POTWIERDZONE
LOKALIZACJA
ul. Wolności 410, 41-800 Zabrze
POTWIERDZONE
DATOWANIE
1854 — głębienie; 1870 — zasadnicze wydrążenie
POTWIERDZONE
OCHRONA KONSERWATORSKA
Rejestr zabytków A/1539/93; Pomnik Historii (2020)
POTWIERDZONE
ZARZĄDCA
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
POTWIERDZONE

02Historia obiektu

2 POZIOMY INFORMACJI

Geneza, fazy rozwoju, użytkowanie i funkcje oraz kalendarium wydarzeń.

Poziom 1 – synteza historyczna
DATOWANIE POWSTANIA
1854 — głębienie; 1870 — zasadnicze wydrążenie
POTWIERDZONE
LICZBA FAZ ROZWOJU
4 fazy w opracowaniu roboczym
ROZBIEŻNOŚĆ ŹRÓDŁOWA
FUNKCJA PIERWOTNA
obiekt techniczny kopalni
POTWIERDZONE
WPISY KALENDARIUM
liczba do uzupełnienia po weryfikacji
LUKA DANYCH

03Wartości, autentyzm i integralność

2 POZIOMY INFORMACJI

Wartości i ich atrybuty, ocena autentyzmu i integralności oraz znaczenie obiektu.

Poziom 1 – synteza wartościująca
WARTOŚCI WSKAZANE
techniczna, historyczna, krajobrazowa
CZĘŚCIOWO POTWIERDZONE
ATRYBUTY MATERIALNE
konstrukcja, detal, materiał – opis w toku
DO WERYFIKACJI
OCENA INTEGRALNOŚCI
wymaga opracowania eksperckiego
LUKA DANYCH

04Przekształcenia i remonty

2 POZIOMY INFORMACJI

Przekształcenia, remonty i konserwacja, adaptacje oraz ingerencje w substancję obiektu.

Poziom 1 – synteza przekształceń
ZAREJESTROWANE INGERENCJE
6 wpisów w rekordzie roboczym
CZĘŚCIOWO POTWIERDZONE
OSTATNIE PRACE
zakres i datowanie do potwierdzenia
DO WERYFIKACJI
PLANOWANE DZIAŁANIA
wskazane w dokumentacji projektowej
PROJEKTOWANE

05Ocena stanu technicznego i stan zachowania

2 POZIOMY INFORMACJI

Synteza oraz ocena szczegółowa nadszybia, wieży, szybu i monitoringu.

Poziom 1 – synteza stanu
OGÓLNA OCENA STANU
zróżnicowana w zależności od elementu
CZĘŚCIOWO POTWIERDZONE
NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY
korozja, zawilgocenie, ubytki powłok
DO WERYFIKACJI
ZAKRES ROZPOZNANIA
partie dostępne bez dostępu linowego
CZĘŚCIOWO POTWIERDZONE
MONITORING
zakres i częstotliwość do ustalenia
LUKA DANYCH

06Inwentaryzacja

2 POZIOMY INFORMACJI

Architektura, konstrukcja, wyposażenie techniczne oraz powiązania infrastrukturalne.

Poziom 1 – synteza inwentaryzacyjna
ZAKRES INWENTARYZACJI
nadszybie, wieża, udostępniony odcinek szybu
POTWIERDZONE
PODSTAWOWE PARAMETRY
głębokość, przekrój szybu, wysokość wieży
CZĘŚCIOWO POTWIERDZONE
ZACHOWANE WYPOSAŻENIE
koła linowe, torowisko, sygnalizacja
DO WERYFIKACJI
ELEMENTY WSPÓŁCZESNE
klatka schodowa, pomosty, instalacje
POTWIERDZONE

07Dokumentacja techniczna

2 POZIOMY INFORMACJI

Projekty, dokumentacja wykonawcza i powykonawcza, technologie robót, ekspertyzy.

08Ikonografia

2 POZIOMY INFORMACJI

Fotografie współczesne i historyczne, materiały graficzne i kartograficzne oraz materiały filmowe i audiowizualne.

09Dokumentacja 3D

ZAKRES TEMATYCZNY

Skaning laserowy, fotogrametria, chmury punktów i modele 3D obiektu.

  • Skaning laserowy
  • Fotogrametria
  • Chmury punktów
  • Modele 3D
Materiały pilotażu DiDoMo

Dział ma ustaloną nazwę i zakres tematyczny. Podpunkty poziomu 2 nie zostały jeszcze określone w materiale źródłowym.

10Zagrożenia

2 POZIOMY INFORMACJI

Zagrożenia, ochrona przeciwpożarowa, procedury awaryjne, ewakuacja.

11Dostępność

2 POZIOMY INFORMACJI

Dostępność fizyczna, sensoryczna, poznawcza, informacyjna i cyfrowa oraz ograniczenia.

12Bibliografia

2 POZIOMY INFORMACJI

Źródła, literatura, opracowania, stan badań i luki badawcze.

13Biała Karta

ZAKRES TEMATYCZNY

Karta ewidencyjna, rozszerzenie karty, dane źródłowe i załączniki.

  • Karta ewidencyjna
  • Rozszerzenie karty
  • Dane źródłowe
  • Załączniki

Dział ma ustaloną nazwę i zakres tematyczny. Podpunkty poziomu 2 nie zostały jeszcze określone w materiale źródłowym.

14Dokumentacja nominacyjna UNESCO

ZAKRES TEMATYCZNY

OUV, kryteria, granice, zarządzanie, załączniki.

  • OUV
  • Kryteria
  • Granice
  • Zarządzanie
  • Załączniki

Dział ma ustaloną nazwę i zakres tematyczny. Podpunkty poziomu 2 nie zostały jeszcze określone w materiale źródłowym.

08 / Wdrożenia

Uniwersalny model DiDoMo

Pilotaż w Zabrzu i powiązane projekty dokumentacyjne. Pozostałe projekty nie są jeszcze instytucjami podłączonymi do centralnego panelu DiDoMo.

Materiały pilotażu DiDoMo
DZIEDZICTWO PRZEMYSŁOWE PILOTAŻ MODELU 01–14

Szyb Carnall

PROBLEM
Dwieście lat historii, dokumentacja powierzchniowa i podziemna, wielokrotne przekształcenia – bez wspólnego rekordu obiektu.
METODY
Skanowanie laserowe, fotogrametria, kwerenda archiwalna, analiza dokumentacji źródłowej.
REZULTAT
Pełna Cyfrowa Karta Obiektu 01–14 ze statusami weryfikacji i jawnie oznaczonymi lukami.
Case study – Cyfrowa Karta Obiektu
Materiały pilotażu DiDoMo
PODZIEMIA OBIEKT LINIOWY

Chodnik w pokładzie 510

PROBLEM
Obiekt liniowy bez światła dziennego i bez odniesień geodezyjnych na powierzchni – trudny w opisie i w publikacji.
METODY
Skanowanie w warunkach podziemnych, dowiązanie do osnowy, dokumentacja obudowy i stanu technicznego.
REZULTAT
Ta sama struktura 01–14 zastosowana do obiektu o zupełnie innej geometrii.
Otwórz kartę chodnika w pokładzie 510 →
Materiały pilotażu DiDoMo
ZBIÓR OBIEKTÓW PROJEKT POWIĄZANY

Architektura Tożsamości Narodowej

PROBLEM
Brak jednolitego standardu opisu przy dokumentacji wielu obiektów jednocześnie.
METODY
Powtarzalny protokół pomiaru i wspólna struktura publikacji danych.
REZULTAT
Porównywalność danych i jeden sposób prezentacji dla całego zbioru.
skanowac.pl/atn
Materiały pilotażu DiDoMo
OBIEKT SAKRALNY 1 OBIEKT · WYSOKA PRECYZJA

Kaplica Trójcy Świętej

PROBLEM
Bardzo dokładny model geometryczny bez uporządkowanej warstwy opisowej i źródłowej.
METODY
Skanowanie laserowe, fotogrametria, dokumentacja fotograficzna detalu.
REZULTAT
Model powiązany z opisem, źródłami i statusem weryfikacji danych.
Materiały projektu — kontakt z zespołem

09 / Kontakt

Kontakt

Model i platforma są w ciągłym rozwoju – struktura Cyfrowej Karty Obiektu, zakres działów i sposób prezentacji danych są sukcesywnie rozszerzane i weryfikowane. Uwagi merytoryczne, wskazania błędów i propozycje uzupełnień są istotną częścią tej pracy.

E-MAIL
mgr inż. Michał Wac · m.wac@pollub.pl
REALIZACJA
Katedra Konserwacji Zabytków, Politechnika Lubelska